OYUN MEKANİKLERİ
Oyun mekanikleri, bir video oyunun temel oyun içi kuralları, sistemleri ve etkileşimleridir. Oyun mekanikleri, oyuncuların oyun dünyasıyla etkileşime geçmelerini sağlar, oyunun nasıl oynanacağını belirler ve oyunda ilerlemeyi sağlayan yapı taşlarını oluşturur. Oyun mekanikleri kuralları ve prosedürleri aracılığıyla etkileşimi belirlediği için oyunları diğer medya türlerinden farklı kılan temel unsurlardır ve araştırmalar eğitsel oyun tasarımında öğrenme hedefleriyle doğrudan bağlantılı olan oyun öğesisinin oyun mekaniği olduğunu belirtmektedir (Aleven, Myers, Easterday ve Ogan, 2010).
Oyun mekaniği oyunun geçtiği alan olarak tanımlanan uzay, oyuncunun oyunda kullanabildiği nesneler, bunların nitelikleri ve durumları, oyuncunun oyunda gerçekleştirebildiği eylemler, oyunun amacı ve ona nasıl ulaşacağını tanımlayan kurallar, oyuncunun oyunda kullanabileceği beceri ve şans alanlarının göz önüne alınarak belirlenen oyundaki prosedürler ve kurallardır (Schell, 2008).
Eğitimde Oyun İlişkisi
Oyunu bir eğitim yöntemi olarak kullanmak şüphesiz ki akıllıca olacaktır. Böylece eğitsel açıdan çocuğa/bireye şu katkıları sağlayacaktır.
- Tutum değiştirme,
- Özel davranışları değiştirme,
- Gelecekte yeni rolleri almaları için bireylere yardım etme,
- Mutluluk seviyesinde gelişim,
- Başarı düzeyini arttırma,
- Motivasyonu ve spora özgü motivasyonu geliştirme.
- Sosyal beceri kazanma (Pehlivan, 2005; Özgün ve diğerleri, 2017)
İnsanlar kendisinin direkt olarak katılımcı olduğu etkinliklerde ancak yetenek ve becerilerini
ortaya koymaktadırlar. Oyunun süreci içerisinde olan kimse aktif olarak katılan, etkileyen,
etkilenen, değişen, değiştirebilen bir oyuncu olarak öğrenmeye doğal bir şekilde devam edecek ve bu sayede cesaretlenerek bütün yeteneklerini ortaya koyabileceklerdir (Engin ve diğerleri; 2010). Böylece eğitim ortamının zenginleştirilerek gerçekleştirilmek istenen etkin öğrenme daha kalıcı ve eğlenceli bir hale getirilebilir.
Oyun ile oyuncu arasındaki etkileşimi sağlayan faktörlerin tümü oyun mekaniği olarak tanımlanmaktadır ve tüm oyunlarda oyunun tasarımına niteliğine göre değişmektedir. Genel olarak bir eylem ifade eden kelimelerdir. Örneğin 80’li ve 90’lı yıllarda doğan hemen hemen hepimizin severek oynadığı Mario oyununu ele alırsak, kaçmak, kurtarmak, zıplamak, ateş etmek, altın toplamak vb. eylemler oyunun mekanikleridir. Bir oyunda ne kadar çok mekanik varsa oyun o kadar eğlenceli ve sürükleyici olur.
Oyun mekanikleri yapıyı oluşturur, işleyişi belirler, hikayeden esinlenir ve kuralları temsil eder.
Core (çekirdek) oyun mekaniği nedir?
Core mekanikler, oyunun üzerine kurulu olduğu ana sistemlerdir. Core mekanikler oyunda tekrar tekrar kullanılır. Bu tür mekanikler oyunun var olması için gereklidirler. Aksi takdirde bir oyundan söz etmek mümkün olmayacaktır.
Core oyun mekaniği sadece tek bir mekanik içerebilir. Bir örnek vermek gerekirse, koşu oyunlarındaki core mekanik “koşu”dur. Koşma mekaniğini oyundan çıkaracak olursanız geriye bir şey kalmaz. Core mekanikler genelde basit ama çok güçlüdür.
İkincil (secondary) oyun mekaniği nedir?
İkincil (secondary) oyun mekanikleri oyunlara ek oynanış seçenekleri ve eğlence unsuru katmak için kullanılan mekaniklerdir. Koşu oyunu örneğinden gidersek, oyuna daha hızlı koşmanızı sağlayan ayakkabılar ekleyebilir ve bu sayede çeşitlilik kazandırabilirsiniz. Aslında yapılan şey oldukça basit bir işlemdir. Sadece belli koşullar sağlandığında karakterin hızını artıran bir mekaniği oyuna eklemiş olursunuz.
Bu tür mekanikler oyunların olmazsa olmazı değildirler. Eklenebilir, çıkarılabilir ve düzenlenebilirler. Bugün karşılaştığımız hemen her video oyununda bu tür mekanikler bulunur ve oyun dinamiğine katkı sağlamak için kullanılırlar.
Kaynaklar
Aleven, V., Myers, E., Easterday, M., & Ogan, A. (2010, April). Toward a framework for the analysis and design of educational games. In 2010 third IEEE international conference on digital game and intelligent toy enhanced learning (pp. 69-76). IEEE.
Bozkuş, T., Uskan S., (2019). Eğitimde Oyunun Yeri. International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES). 5 (2) ISSN : 2458-9373
Engin, O., Seven, M., & Turhan, V. (2010). Oyunların Öğrenmedeki Yeri ve Önemi. Atatürk
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 109-120
Özgün, A., Yaşartürk, F., Ayhan, B., & Bozkuş, T. (2017). Hentbolcuların Spora Özgü Başarı
Motivasyonu ve Mutluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Kültürel
ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 3 (Special Issue 2), 83-94.
Pehlivan, H. (2005). Oyun Ve Öğrenme Ankara Anı Yayıncılık 61,62,66,72
Schell, J. (2008). The art of game design: A book of lenses, 1nd edn. Burlington, MA:Morgan Kaufmann Publishers.
Zaika's world 